Geografia

1. Założenia dydaktyczne i wychowawcze programu

Edukacja geograficzna w gimnazjum stwarza uczniowi możliwości do:

  • zrozumienia otaczającego nas świata i poruszania się w przestrzeni geograficznej;
  • przygotowania do przemian społecznych, gospodarczych i politycznych zachodzących w regionie, kraju i na świecie;
  • kształtowania postaw ludzi otwartych, aktywnych, tolerancyjnych i twórczych;
  • świadomego podejmowania decyzji.

2. Formy i metody sprawdzania i oceniania

osiągnięć ucznia

Przedmiotem oceny są:

  1.  wiadomości
  2.  umiejętności
  3. postawa - aktywność, systematyczność, samodzielność w pracy, współpracy w grupie, praca domowa, prezentacja przygotowanej samodzielnie siebie pracy.

Ocenie podlegać będzie:

         wiedza (znajomość problemów geograficznych) w szerokim znaczeniu;

         umiejętność logicznego łączenia poszczególnych elementów geograficznych;

         trafność określania zjawisk geograficznych;

         umiejętność posługiwania się atlasem;

         wkład w pracę i przygotowanie się do lekcji;

         aktywność na lekcji (udział w dyskusjach: argumentowanie, przekonywanie);

         formy aktywności dodatkowej (samodzielne przygotowanie referatów, przedstawianie własnych poglądów);

Uczniowie w toku zajęć lekcyjnych mogą otrzymywać oceny cząstkowe za:

  • krótkie sprawdziany wiedzy – kartkówki;
  • odpowiedź ustną (połączoną ze znajomością mapy);
  • sprawdzian wiadomości po zakończonym dziale;
  • samodzielnie wykonaną pracę domową;
  • aktywność na lekcji (lub jej brak);
  • przygotowanie do lekcji (przynoszenie atlasów geograficznych, zeszytów przedmiotowych i zeszytów ćwiczeń);
  • krótkie odpowiedzi w toku lekcji;
  • pisemne zadania testowe;
  • udział w dyskusjach;
  • prezentowanie pracy grupy;
  • prezentację dłuższych wypowiedzi popartych literaturą;
  • sporządzenie map myślowych, posterów;
  • wykonanie prac dodatkowych (zaproponowanych przez ucznia lub wskazanych przez nauczyciela), wynikających z zainteresowań ucznia, wiążących się z programem jak i wykraczające poza program np.: własne działania na rzecz środowiska potwierdzone przez dorosłych, przygotowanie materiału do nowej lekcji, zorganizowanie wystawy, konkursu itp.,

Zarówno odpowiedzi ustne jak i pisemne powinny być oparte o umiejętność korzystania z różnych źródeł informacji: podręcznika, zeszytu ćwiczeń, map różnej treści, rocznika statystycznego, słownika geograficznego, czasopisma, literatury popularno-naukowej. Prowadzi to do praktycznego wykorzystania wiedzy geograficznej co jest głównym celem kształcenia geograficznego,

3. Zasady oceniania i klasyfikacji

Umowa Uczeń - Nauczyciel

1. Uczeń otrzymuje oceny śródroczną i roczną.

2. Oceny bieżące ustala się w skali od 1 do 6 .

3. Oceny poparte są dokładną i szczegółową informacją o postępach ucznia w których także ocenia jest „postawa” tzn.:

»        aktywna praca na lekcji: samodzielna, odkrywcza, kreatywna;

»        systematyczność w przygotowaniu się do lekcji;

»        samodzielność pracy na lekcji;

»        umiejętność współpracy w grupie;

»        praca domowa – jej rzetelność, estetyka, zgodność z tematem i samodzielność wykonania;

»        prezentacja dodatkowej wykonanej przez ucznia pracy;

»        frekwencja na zajęciach;

»        prowadzenie zeszytu przedmiotowego i zeszytu ćwiczeń;

»        udział w konkursach;

4. Sprawdzenie wiadomości odbywać się będzie przez:

  1. wypowiedź ustną
  2. prace pisemne (sprawdziany i kartkówki):

-          w formie pytań opisowych i problemów

-          w formie testów

-          ćwiczeń na mapach

  1. ćwiczenia;
  2. orientacja na mapie w różnych formach: przy mapie ściennej, w atlasie uczniowskim, na mapie konturowej, na sprawdzianach, kartkówkach;

5.Sprawdziany są dla uczniów obowiązkowe i zapowiadane przynajmniej z tygodniowym wyprzedzeniem. Sprawdziany będą przeprowadzane po opracowanym dziale przedmiotu lub w miarę potrzeb.

6. Uczeń nieobecny na sprawdzianie lub pracy klasowej zobowiązany jest w terminie dwóch tygodni od chwili ich przeprowadzenia do zaliczenia materiału, które obejmowały. Jeżeli z przyczyn losowych uczeń nie może jej napisać z całą klasą (długa choroba, pobyt w szpitalu) termin zaliczenia materiału sprawdzianu musi być uzgodniony indywidualnie z nauczycielem.

7. Uczeń otrzymuje na lekcji do wglądu sprawdzoną i omówioną pracę pisemną, zapoznaje się z jej wynikiem i ewentualne zastrzeżenia zgłasza do nauczyciela. Prace przechowywane są w dokumentacji nauczyciela do końca roku szkolnego.

8. Uczeń ma obowiązek poprawienia każdej oceny niedostatecznej otrzymanej w wyniku sprawdzianu lub pracy klasowej w terminie nie przekraczającym dwóch tygodni od chwili ocenienia i omówienia. Maksymalną oceną jaką uczeń otrzyma poprawiając sprawdzian jest ocena dobra.

9. Poprawa sprawdzianu może odbywać się tylko jeden raz. Otrzymana ocena z poprawy, jest oceną ostateczną i wpisywana jest do dziennika.

10. Uczeń, który otrzymał śródroczna ocenę niedostateczna ma obowiązek poprawy tej oceny. Na zaliczenie materiału obejmującego wiadomości z pierwszego semestru uczeń ma czas jednego miesiąca (30 dni) licząc od dnia pierwszych zajęć w nowym semestrze szkolnym. Zaliczenie odbywa się po zakończeniu zajęć obowiązkowych ucznia w dowolnym dniu i terminie wyznaczonym przez ucznia i zatwierdzonym przez nauczyciela. Uczeń, który w przeciągu 1 miesiąca nie ustalił z nauczycielem terminu poprawy lub nie przyszedł na poprawę w wyznaczonym terminie (pomimo iż był obecny tego dnia w szkole) nie może uzyskać rocznej oceny dopuszczającej z przedmiotu.

11. Nauczyciel może przeprowadzać krótkie (10 - 15 minutowe) kartkówki bez zapowiedzi z zakresu materiału maksymalnie obejmującego 3 ostatnie tematy lekcyjne.

12. Uczeń nie ma możliwości pisemnej poprawy kartkówki, może natomiast ocenę ndst uzyskaną z tej formy sprawdzania wiadomości, poprawić na najbliższej lekcji odpowiadając ustnie z zakresu 3 ostatnich tematów lekcyjnych.

13. Ocena z kartkówki traktowana jest jak ocena z odpowiedzi ustnej, gdyż daje dowód przygotowania się ucznia z 3 ostatnich tematów lekcyjnych.

14. Uczeń ma obowiązek przynoszenia na zajęcia kompletu niezbędnych pomocy do nauki.

15. Dwa razy w semestrze (przy 2 godz./tyg) i jeden raz w semestrze (przy 1 godz./tyg) uczeń może zgłosić nieprzygotowanie do lekcji bez podania przyczyny.

16. Nieobecność na lekcji nie zwalnia ucznia z przygotowania się do zajęć. Jeżeli uczeń był nieobecny na ostatniej (jednej) lekcji ma obowiązek uzupełnienia w zeszycie przedmiotowym tematu z ostatniej lekcji i wykonania zadanej pracy domowej. Brak takiej pracy domowej oznaczany jest w dzienniku zajęć jako nieprzygotowanie do lekcji.

17. Każdy brak pracy domowej, zeszytu przedmiotowego lub zeszytu ćwiczeń odnotowywany jest w dzienniku znakiem „- ². Trzy minusy są równoznaczne z oceną ndst i brane są pod uwagę przy wystawianiu oceny śródrocznej i rocznej.

18. Przy ocenieniu zeszytu przedmiotowego lub zeszytu ćwiczeń bierze się pod uwagę systematyczność, poprawność i staranność prowadzenia notatek oraz wykonywania rysunków. Brak systematycznie wykonywanych prac domowych w zeszycie ćwiczeń, wpływa na obniżenie oceny końcowej za prowadzenie zeszytu.

19. Nauczyciel sprawdza zeszyty ćwiczeń na bieżąco w trakcie odpowiedzi ustnych. Jeżeli uczeń niezgłosił nauczycielowi na początku lekcji braku pracy domowej, a w trakcie odpowiedzi ustnej okazuje się, że jej nie ma, nauczyciel wpisuje ocenę ndst do dziennika lekcyjnego i zeszytu ćwiczeń z jednoczesną adnotacją o jej uzupełnieniu.

20. Jeżeli na kolejną, najbliższą lekcję uczeń nie uzupełnia braku pracy domowej, nauczyciel może wystawić kolejną ocenę ndst za nie wykonanie polecenia nauczyciela.

21. Uczeń, który odrobił prace domową, ale jej wykonanie jest identyczne jak praca kolegi/koleżanki (tzn. są te same odpowiedzi lub te same błędne odpowiedzi, te same błędy merytoryczne) otrzymuje ocenę ndst do dziennika i zeszytu przedmiotowego za niesamodzielnie wykonane zadanie domowe. Jednocześnie ma obowiązek poprawy tej pracy i oceny na najbliższe zajęcia.

22. Ocena pracy ucznia jest jawna, obiektywna, umotywowana i systematyczna. O wszystkich stopniach oraz znakach „+” i „- ² uczeń jest informowany w momencie ich wystawiania.

 

4. Kryteria oceniania i zasady wystawiania oceny

śródrocznej i rocznej

Oceny klasyfikacyjne śródroczne i roczne ustalone są w stopniach według następującej skali:

stopień celujący                      6

            stopień bardzo dobry              5

stopień dobry                           4

stopień dostateczny                3

stopień dopuszczający           2

stopień niedostateczny           1

Wiedza i umiejętność ucznia sklasyfikowana została na poziomach :

  • Podstawmvym - obejmuje on poziom konieczny i podstawowy i pozwalają wystawić ocenę dopuszczającą lub dostateczną.

Wymagania na tym poziomie obejmują treści:

         najbardziej przystępne;

         najprostsze i najbardziej uniwersalne;

         najpewniejsze naukowo i najbardziej niezawodne;

         niezbędne na danym i wyższym etapie wykształcenia;

         bezpośrednio użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia.

         Ponadpodstawowym - obejmuje poziom rozszerzający, dopełniający i wykraczający odpowiadający odpowiednio ocenom: dobrej, bardzo dobrej i celującej.

Wymagania na tym poziomie obejmują treści:

         bardziej złożone i mniej typowe;

         w pewnym stopniu hipotetyczne;

         przydatne ale nie niezbędne na danym i wyższym etapie kształcenia;

         pośrednio użyteczne w pozaszkolnej działalności uczniów;

         trudne do opanowania;

         najbardziej złożone i unikatowe;

         twórcze naukowo i oryginalne.

K r yt e r i a o c e n i a n i a

A) Ocena za odpowiedź ustną:

Stopień celujący otrzymuje uczeń, którego:

* odpowiedź wskazuje na szczególne zainteresowania przedmiotem. Treść wykracza poza program nauczania, zawiera wiadomości spoza źródeł podręcznikowych;

Stopień bardzo dobry otrzymuje uczeń, którego:

* odpowiedź jest wyczerpująca z zakresie wiedzy podstawowej, rozszerzonej i dopełniającej treść; nie wykracza jednak poza program; poprawna językowo;

Stopień dobry otrzymuje uczeń, którego:

* odpowiedź jest zasadniczo samodzielna, zawiera większość wymaganych treści z zakresu wiedzy podstawowej i rozszerzonej; odpowiedź wyczerpująca, poprawna pod względem językowym.

Stopień dostateczny otrzymuje uczeń, który:

* zna najważniejsze treści wiedzy podstawowej i potrafi je zinterpretować. Odpowiedź odbywa się przy niewielkim ukierunkowaniu ze strony nauczyciela. Występują nieliczne błędy rzeczowe i językowe (stosowanie terminów i pojęć)

Stopień dopuszczający otrzymuje uczeń, którego:

* odpowiedź zawiera przynajmniej 50% wiedzy i umiejętności - wiedzę niezbędna do realizacji celów z przedmiotu w toku dalszego kształcenia. Możliwe są liczne błędy merytoryczne i językowe (stosowanie terminów, nazewnictwo, pojęcia). Uczeń zna podstawowe treści i przy pomocy nauczyciela --zasadniczo daje odpowiedź na postawione pytania;

Stopień niedostateczny otrzymuje uczeń, który:

* odpowiedź nie spełnia podanych wyżej kryteriów oceny dopuszczającej;

B) Ocena za wypowiedź pisemną:

W wypowiedzi pisemnej brane będzie pod uwagę:

- dobór materiału rzeczowego, zakres wiedzy i poziom merytoryczny (umiejętność doboru i zakres treści, wyjaśnienie zjawisk i procesów, poprawne stosowanie terminów i nazw geograficznych);

- zrozumienie tematu;

- poprawność stylistyczna i kultura wypowiedzi;

- sposób prezentacji jako umiejętność posługiwania się wiedzą;

- samodzielność wykonanej pracy" dokładność wykonanych rysunków, wykresów;

- twórczość i kreatywność w działaniu.

Kryteria oceniania prac pisemnych przy założeniu, że 60% zadań dotyczy wiadomości i umiejętności z poziomu podstawowego, dokonywane jest następująco:

100%– 92% pkt. możliwych do zdobycia i wiadomości wykraczające poza  program nauczania           celujący

100% – 91% pkt. możliwych do zdobycia                  bardzo dobry

90 – 75% pkt. możliwych do zdobycia                       dobry

74 – 51% pkt. możliwych do zdobycia                       dostateczny

50 – 31% pkt. możliwych do zdobycia                       dopuszczający

poniżej 30% pkt. możliwych do zdobycia                  niedostateczny

C) Ocena za samodzielne wykonanie pracy dodatkowej i prezentacja jej:

Kryterium branym pod uwagę podczas oceniania będzie:

         zrozumienie tematu,

         znalezienie i wybór źródeł informacji

         zakres wiedzy przedmiotowej,

         dobór materiału rzeczowego;

         sposób prezentacji jako umiejętność posługiwania się wiedzą i pojęciami;

         konstrukcja pracy i jej forma graficzna: wstęp, rozwinięcie, zakończenie, wykaz literatury;

Stopień celujący otrzymuje uczeń, którego:

* przygotowanie i przedstawienie pracy wskazuje na szczególne zainteresowania przedmiotem. Treść wykracza poza program nauczania zawiera wiadomości z poza źródeł podręcznikowych; uczeń podejmuje się własnej oceny, przedstawiania i broni swojego poglądu.

Stopień bardzo dobry otrzymuje uczeń, który:

* przygotowana praca w sposób pełny ujmuje przedstawiony problem; zawiera wszystkie ważne aspekty tematu, przedstawiona jest w sposób ciekawy i nie budzący zastrzeżeń.

Stopień dobry otrzymuje uczeń, który:

* przygotowane przez ucznia referaty przygotowane są w sposób poprawny, ale temat nie jest do końca wyczerpany

Stopień dostateczny otrzymuje uczeń, którego:

* przygotowany referat jest zgodny z tematem, ale ujęty jest w sposób pobieżny, brakuje podstawowych zagadnień, praca nie ma poprawnej konstrukcji: wstęp, rozwinięcie i zakończenie

Stopień dopuszczający otrzymuje uczeń, który:

* dodatkowa praca samodzielna jest chaotyczna, brakuje logicznego połączenia problemu, a temat przedstawiony jest bardzo pobieżnie i nie do końca zgodny z tematem;

Stopień niedostateczny otrzymuje uczeń, którego:

* przygotowana praca jest nie na temat, uczeń nie potrafi jest przekazać, nie wnosi niczego nowego z zakresu wiedzy

 

KRYTERIA OCEN ŚRÓROCZNYCH I ROCZNYCH

Ocena śródroczna i roczna wyrażona w skali ocen od l do 6 poparta jest szczegółową i dokładną informacją o postępach ucznia. Podczas wystawiania ocen brane są pod uwagę zdobyte oceny według w/w kryteriów. Ważnym elementem oceny ucznia jest również jego postawa, zaangażowanie w naukę i pracę, a także frekwencja na lekcjach geografii.

Ocenę celującą otrzyma uczeń który spełnia w/w kryteria oraz:

  posiada szczególnie oryginalne i twórcze osiągnięcia opierające się na gruntownej wiedzy wykraczającej poza program nauczania dla danej klasy;

  potrafi selekcjonować i hierarchizować wiadomości;

  bierze udział w olimpiadzie przedmiotowej (jest laureatem i finalistą olimpiady przedmiotowej).

Ocenę bardzo dobrą dla ucznia, który oprócz w/w kryteriów:

  w wysokim stopniu opanował treści dopełniające, rozszerzone o wiedzę wykraczającą poza materiał przewidziany w programie;

  jest systematyczny, wyróżnia się swoją pracą spośród innych uczniów w klasie;

  ma zaliczone wszystkie sprawdziany na ocenę dobrą+ lub wyższą;

  potrafi łączyć i wyciągać wnioski z zadanych problemów geograficznych;

  samodzielnie rozwiązuje zadania o wysokim poziomie złożoności;

  zachowuje wzorową dokładność i staranność w rozwiązywaniu zadań;

  prawidłowo stosuje terminy geograficzne wymienione w osiągnięciach z poziomów: podstawowego i rozszerzonego;

  samodzielnie interpretować fakty i zjawiska oraz bronić swych poglądów.

Ocena dobra przysługuje uczniowi, który:

  opanował zakres materiału określony w minimum programowym i nieznacznie go rozszerzył;

  samodzielnie rozwiązuje zadania o średnim poziomie złożoności;

  zachowuje dokładność i staranność wystarczającą do poprawnego rozwiązywania zadań;

  wypowiada się pełnymi zdaniami;

  ma zaliczone wszystkie sprawdziany na ocenę pozytywną;

  właściwie stosuje terminologię przedmiotową;

  aktywnie uczestniczy w zajęciach oraz rozwiązuje typowe problemy z wykorzystaniem poznanych metod;

  samodzielnie pracuje z podręcznikiem oraz z materiałem źródłowym.

Ocenę dostateczną otrzymuje uczeń, który:

  opanował wiadomości określone w minimum programowym (ma większość osiągnięć z poziomu podstawowego );

  samodzielnie rozwiązuje proste zadania;

  zachowuje poprawność i staranność wystarczającą do poprawnego rozwiązywania zadania;

  prawidłowo stosuje większość terminów geograficznych wymienionych w osiągnięciach z poziomu podstawowego;

  otrzymał pozytywne oceny za sprawdziany przeprowadzone w danym semestrze, lub zaliczył je podczas jednej poprawy,

  uczęszcza na lekcje i jest do nich przygotowany.

  potrafi z niewielką pomocą nauczyciela rozwiązywać typowe problemy;

  analizuje również podstawowe zależności, próbuje porównywać, wnioskować i zajmować określone stanowisko.

Ocenę dopuszczającą uzyskuje uczeń, który:

  ma problemy z przyswojeniem wiadomości określonych w minimum programowym;

  nie potrafi łączyć zjawisk z określoną przyczyną oraz nie rozumie jakie wywołuje ona skutki;

  nie pisał przynajmniej jednego sprawdzianu i nie ma zaliczonych prac klasowych na ocenę przynajmniej dopuszczającą;

  zapomina o przynoszeniu na zajęcia kompletu niezbędnych pomocy w tym również i zeszytu;

  jego frekwencja jest w powyżej 50% wszystkich godzin lekcyjnych;

  nie jest systematyczny (ma braki w pracach domowych, nie prowadzi systematycznie zeszytu ćwiczeń, prowadzenie zeszytu przedmiotowego budzi zastrzeżenia);

  z pomocą nauczyciela potrafi nadrobić braki w podstawowych umiejętnościach.

Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który:

  nie umie podstawowych wiadomości określonych w podstawie programowej;

  nie rozwiązuje najprostszych zadań, nawet przy pomocy innych uczniów lub nauczyciela;

  nie zachowuje minimalnej dokładności i staranności, koniecznej do poprawnego rozwiązania zadania;

  nie stosuje terminów geograficznych wymienione w osiągnięciach z poziomu podstawowego;

  ma nie zaliczonych prac klasowych, nie pisał(a) ich, bo jest nie obecny(a) na zajęciach lub nie podjął próby ich poprawy w wyznaczonym terminie;

  frekwencja jest poniżej 50% wszystkich godzin lekcyjnych;

  nie odrabia prac domowych, na każdą lekcje jest nie przygotowany (nie urnie i nie ma niezbędnych pomocy, nie prowadzi zeszytu przedmiotowego)

Wobec uczniów, którzy otrzymali orzeczenia z poradni psychologiczno-pedagogicznej, wymagania są niższe i określone indywidualnie, stosownie do wskazówek udzielonych w tych orzeczeniach.

5. Sposoby informowania rodziców i uczniów

o osiągnięciach w nauce.

  1. Na początku roku szkolnego nauczyciel zapoznaje uczniów i rodziców z wymaganiami na temat oceniania i kryteriów w bieżącym roku szkolnym.
  2. O przewidywanej ocenie śródrocznej/rocznej rodzice są informowani przez wychowawcę nie później niż miesiąc przed planowanym rocznym klasyfikacyjnym posiedzeniem Rady Pedagogicznej.
  3. Wychowawca klasy udziela informacji o postępach ucznia jego rodzicom w czasie zebrań rodzicielskich lub w trakcie spotkań indywidualnych. Informacja o bieżących ocenach uczniów przekazywana jest rodzicom także w postaci notatki w zeszycie przedmiotowym.

Rodzice mają prawo wglądu do prac pisemnych, które przechowywane są u nauczyciela przedmiotu do końca roku szkolnego